“Op De Kajuit kan geluk heel klein zijn”

“Het geeft veel voldoening als je merkt hoe belangrijk je bent voor deze cliënten. Maar je moet wel doorzettingsvermogen hebben, sensitief zijn en kunnen aansluiten. Want de gemiddelde ontwikkelingsleeftijd op De Kajuit ligt rond de twee jaar,” vertelt Annerieke Veerman, begeleider. Samen met Henriëtte Westhoff en meewerkend teamleider Marjet van Wendel vertelt ze wat het werken op deze groep zo speciaal maakt.

Annerieke: “Als je bij ons wilt werken, dan is één meeloopdag eigenlijk te weinig om een goed beeld te krijgen van het werk. Deze cliënten kunnen niet praten en laten zich lastiger peilen als je hen niet kent. Je moet hen leren kennen. Dat heeft tijd nodig.”

Zo verging het haar en de collega’s Henriëtte en Marjet ook. Tijdens hun stage leerden ze om spanningen af te lezen en behoeften te peilen en hier op in te spelen aan de hand van klanken, gebaren, houding, lichaamstaal en oogopslag. “Het was voor ons heel mooi om te zien dat de cliënten zich hierdoor begrepen voelden. We merkten dat we onze cliënten steeds beter konden begeleiden in hun dagelijkse routines. Dat gaf enorm veel voldoening. We ervaarden hoe ze kunnen genieten van de Bijbelvertellingen aan tafel, van zingen en van het meeluisteren naar een kerkdienst. Als je ziet dat zoiets beter gaat dan voorheen, dan kan dit echt een succesmoment zijn!” zegt Annerieke.

De dag door begeleiden

Marjet: “We willen onze cliënten zoveel mogelijk het gewone leven laten ervaren. Dit bestaat uit zinvolle bezigheden met afwisselend inspannende en ontspannende momenten op een dag. We merken hoe belangrijk een betekenisvolle daginvulling voor hen is.”
“Onze cliënten ervaren snel spanning. Als het er buiten anders uitziet – bijvoorbeeld een vroege vlag voor Koningsdag – dan kan dat al onduidelijkheid geven. ‘Koning?’ kan iemand dan gebaren. Als ik daar niet op inspeel, kan het al leiden tot moeilijk verstaanbaar gedrag,” vertelt ze.

Henriëtte vult aan: “Maar er zijn zeker mogelijkheden om op een dag ook iets extra’s te ondernemen. Denk aan samen bakken of met de bus weg om ergens te gaan wandelen. Dan moeten de randvoorwaarden wel in orde zijn. Het moet voorspelbaar zijn en het moet passen in het programma.”

“Wat echt een succes is, is dat we sinds kort twee dagen met elkaar op de groep koken. De cliënten werken dan mee aan het eten, dat is meestal een pasta- of een rijstgerecht. Daarna eten we het gezamenlijk op. Met hun inzet dragen ze bij aan een belangrijk gezamenlijk moment. Dan voelen ze zich gewaardeerd.”

Samen werken

Marjet: “Een vast onderdeel van ons weekprogramma vormt ons werk. We werken integraal, wij gaan als begeleiders zelf mee naar het werkcentrum van Muiderheim. Zo houden we het aantal wisselingen van begeleiders ook beperkt. Dat draagt bij aan rust.”

“Ons werk is afgestemd op het ontwikkelingsniveau van de cliënten. Het bestaat bijvoorbeeld uit verpakkingswerk, groente snijden of haakjes rijgen voor gordijnpakketten. Omdat onze cliënten veel nabijheid nodig hebben, werken we samen op. Wanneer we zakken met snoeprollen vullen, dan houdt de één de puntzak op, de ander vult hem met snoep.”

“Tijdens het werk check ik hoe het gaat met de cliënt. Oogt deze ontspannen? Dan gaat het goed. Wanneer ik zie dat de spanning toeneemt, dan kan het tijd zijn voor iets anders. Dan gaan we bijvoorbeeld even wandelen. Daarna proberen we de activiteit weer op te pakken. Het is mooi om te zien hoeveel voldoening de cliënten halen uit het werken samen.”

Beweging

“Beweging is een regelmatig terugkerend onderdeel in ons dagritme. We wandelen halverwege de werkdag en als we klaar zijn met werken. Onze cliënten hebben daar baat bij. Ze worden er lichamelijk moe van en dan is er minder ruimte om te reageren op andere prikkels,” vertelt Marjet en glimlachend: “En ja, we hebben er goed de pas in hoor. We lopen stevig door, gerust een half uur!”

“We blijven kijken naar wat het beste past bij onze cliënten. Zo hebben we recent het team van begeleiders verkleind. Nu zijn er minder wisselingen en kunnen we onderling nog beter afstemmen wat de bewoners nodig hebben. Zij merken dat. Er is meer rust op de groep gekomen en minder onbegrepen gedrag. Ja, soms hebben ze nog wel even een extra rustmoment nodig. Dan passen we het in het dagprogramma zodat dit leidend blijft.”

Agressie voorkomen

Of ze dan nooit te maken hebben met agressie? De teamleider glimlacht: “Jawel. Als je net op de groep werkt, dan kan dat spannend zijn. Maar als je ze beter leert kennen, dan heb je daar minder last van. Dan weet je hoe je ermee om moet gaan. Het mooie van het werken in een team is, dat je dingen met elkaar kunt bespreken en kunt terugvallen op elkaar.”

Prachtig werk

Henriëtte: ”Kortom, we werken hier met veel plezier. Zodra je de bewoners echt leert kennen, ontdek je hoe bijzonder dit werk kan zijn. Hier zit geluk in de kleine dingen. En Adullam is een fijne werkgever, waar niet alleen het welzijn van de cliënten centraal staat, maar ook dat van de medewerkers. Die aandacht maakt het verschil.”